Hoe zou het nu zijn met … De Klapstand in Dendermonde, winnaar in 2023?
In 2023 won De Klapstand – een initiatief van de dienst buurtzorgwerk van de stad Dendermonde – een Matexi Award. We gingen kijken hoe het vandaag met de Klapstand is, wat de award heeft betekend voor dit verbindende buurtinitiatief en wat de toekomstplannen zijn.
In Dendermonde praten we met Jirka Van Lembergen. Zij is buurtzorgwerker bij de stad en in die rol focust ze vooral op buurten en gebieden waar niet meteen een lokaal buurtpunt of dienstencentrum aanwezig is. Ze werkt er initiatieven uit om onder andere meer ontmoetingskansen te creëren voor bewoners. Eén van die projecten is de Klapstand.
Midden in de buurt
En de Klapstand blijkt een succesformule. Het is een simpel principe en draait om het idee om letterlijk ‘een klapke’ te doen met mensen. Buurtzorgwerkers en lokale partners slaan voor één dag hun tent op in een buurt, op een centraal buurtpleintje. Met een live muziekbandje en wat tafels en stoelen maken ze er een gezellige plek van, zodat buurtbewoners er spontaan passeren. Er wordt aan deuren geklopt, mensen worden aangemoedigd om ook te passeren en zelfs bewoners van naburige WZC’s worden in de rolstoel naar de Klapstand gebracht.
“Het doel van de Klapstand is drievoudig. In de eerste plaats willen we op een laagdrempelige manier mensen bij elkaar brengen,” vertelt Jirka. “Er zijn heel veel mensen op zichzelf aangewezen, eenzaam en met weinig toegang tot informatie over zorginitiatieven. Wanneer mensen uit de buurt elkaar niet kennen, dan is de stap om hulp aan te bieden een pak groter.”
Uit het isolement
Een tweede doel van de klapstand is dan ook om buurtbewoners te informeren over zorginitiatieven, verenigingen of middelen van de stad waar ze recht op hebben, maar die ze vaak nog niet kennen. “Sommige mensen komen zelden hun huis uit, terwijl ze aan onze stand bekennen dat ze dat eigenlijk wel zouden willen. We maken hen dan bijvoorbeeld attent op vervoer waar ze gebruik van kunnen maken.”
Jirka herinnert zich een mooi voorbeeld: “Een buurtbewoner vertelde bij onze Klapstand dat hij enorm graag vist, maar dat hij door zijn gezondheid al jaren geïsoleerd thuis zat. We hebben toen bekeken of er een lokale vissersclub bestond en er zijn contactgegevens uitgewisseld.”
Het potentieel van parken en pleintjes
Met de Klapstand wil het buurtwerkteam tegelijk het potentieel van openbare ruimte duidelijk maken aan buurtbewoners: “Pleintjes en parkjes zijn bij uitstek geschikt om iets in je buurt te organiseren. En dat merken buurtbewoners aan den lijve als ze bij de gezellige Klapstand passeren. Zo ontstaan er na onze passage al eens spontaan nieuwe ideeën en initiatieven.”
“Wanneer we in een buurt gepasseerd zijn, hebben bewoners sneller de reflex om bij ons te informeren naar ondersteuning als ze een idee hebben voor een buurtinitiatief. We noemen iedereen die in Dendermonde iets voor of in z’n buurt doet, een buurt-het-zelver en die kan volop rekenen op onze support,” vertelt Jirka.
De impact van de Matexi Award
Het was voor het team buurtwerkers een serieuze opsteker toen ze geselecteerd werden voor de Matexi Award in 2023. “Erkenning krijgen van een externe organisatie heeft veel betekend. Het is bijzonder dat een projectontwikkelaar daar ruimte voor maakt en belangstelling heeft voor leefbaarheid in buurten.”
“Ons werk is niet altijd heel zichtbaar of meetbaar in cijfers,” legt Jirka uit. “Daardoor is het soms moeilijk om de impact ervan duidelijk te maken aan besturen en partners. Het winnen van de award helpt ons daar enorm bij. Ook voor het team was het een fijne ervaring om eens op die manier in de bloemetjes gezet te worden.”
Door de aandacht via de award werd de Klapstand bekender in Dendermonde en contacteerden verschillende sociale diensten, cultuur- en zorgorganisaties hen om een samenwerking op poten te zetten. Zo komt er nog meer informatie tot bij de bewoners van de buurten.
Een caravan voor de Klapstand
Met de geldprijs die aan de Matexi Award vasthangt, schafte de dienst buurtwerk een kleine tweedehands caravan aan die helemaal werd opgeknapt door de leerwerkplaats van het OCMW. Het naaiatelier maakte kussens en gordijntjes, het interieur kreeg een make-over in de werkplaats.
Sinds mei ‘25 kan de Klapstand daardoor een pak compacter en wendbaarder de buurten in gaan. “Het is de bedoeling dat we met de caravan een volledige week in dezelfde buurt blijven staan, in plaats van één dag,” legt Jirka uit. “Dankzij die nieuwe aanpak kunnen we langer en kleinschaliger bepaalde buurten intrekken. In de zomer trekken we volop naar de buurten waar verder weinig tot geen buurtinitiatieven zijn, óók residentiële buurten waar buren elkaar nauwelijks kennen. Vanuit dat ‘klapke doen’ met kleinere groepjes buren verwachten we dat we noden uit buurten echt zullen kunnen identificeren en dat we met onze passage en wat eruit voortkomt het sociaal weefsel een stuk kunnen versterken.”
